Мақал Мәтелдер

Contains Ads
Translate the description into English (United States) using Google Translate?Translate the description back to Russian (Russia)

Мақал — нақыл сөз. Ол өмірдегі түрлі құбылысты жинақтап, түйіп, ықшамдап беріп, бір не екі тармақтан тұратын, алдыңғы жолдарында пайымдап, соңғы жолдарында қорытылған ой айтатын халықтық бейнелі поэтикалық жанрдың бір түрі, ғасырлардан екшеліп жеткен терең мазмұнды, тақырып аясы кең сөз мәйегі. Мақалдар көбіне өлең үлгісінде кейде қара сөзбен де айтылады. Ұйқасқа (“Қайраңы жоқ көлден без, қайырымы жоқ ерден без”), аллитерацияға (“Етігін шешпей ер шыңаймас”), ассонансқа (“Қатты жерге қақ тұрар, Қайратты ерге бақ тұрар”) құрылады. Мақалдар тура және ауыспалы мағынада қолданылады. Ауыспалы мағынадағы сөздер ішкі астары бар, тұтас бір ойды білдіреді (“Бір жеңнен қол шығар, бір жағадан бас шығар”), (“Ырысқа қарай ұл өсер, Қонысқа қарай мал өсер”), (“Ел — ырыстың орманы, ер — ырыстың қорғаны”), (“Ер жігіт үш ақ үй тігеді, үш қара үй тігеді”).
Мәтел — өзінің негізгі түйіндеуін кесіп айтпайтын, бір-бірімен кереғар шендестіруі жоқ, қорытындысы тұспалды, қысқа да нұсқа нақыл сөз. Мақалға өте жақын. Мәтел сыңар тармақ болып келеді. Сөз үстемелене келіп, мақалға айналады. Мысалы, “Қаңбақтан қашсаң, дөңбекке” — мәтел. “Қаңбақтан қашсаң, дөңбекке жолығасың” — мақал. Мәтел тура, ауыспалы, астарлы мағынада қолданылады. Мәтел адамның айтқан пікіріне ой қосады, сезімін әсерлі де айшықты жеткізеді. Ақын-жазушылардың ұтымды сөздерінің біразы Мақал-Мәтелге айналған: (“Ұылымды іздеп, дүниені көздеп” — Абай), (“Жалғанды жалпағынан басып өтіп” — Жамбыл, т.б.).
Magal - nahyl soz. Ol өmіrdegі tүrlі құbylysty zhinaқtap, tүyіp, yқshamdap berіp, bir not ekі tarmaқtan tұratyn, aldyңғy zholdarynda payymdap, soңғy zholdarynda қorytylғan second aytatyn halyқtyқ beynelі poetikalyқ zhanrdyң bir tүrі, ғasyrlardan ekshelіp zhetken tereң mazmұndy, taқyryp ayasy keң soz mәyegі. Magaldar kubine alek algisinde keide kara suzben de aytylady. Ұyқasқa (“Қairaңy zhoқ kulden without, aiyrymy zhoқ erden without”), alliterationғa (“Ethigin sheshpey er shyңaimas”), assonance (“atty zherge қaқ tұrarry, Қajrāratty қararatty Magaldar tura to women auyspaly maғynada koldanylady. Auyspaly maғynadaғy sozder іshki astary bar, tұtas bir oydy bildіredі (“Bir zhenen қol shykar, bir zhagadan bas shykar”), (“Yrysқa karay ңsty sera arayy ”), (“ Er zhigit үsh aқ қy tiedi, үsh қara үy tiedi ”).
Matel - өzinin negizgi tүyindeuin kesip aytpaytyn, bir-birimen kereғar shendestirui zhoқ, korytyndysy tuspaldy, qysқa da nusқa nyl soz. Magalғa өte zhaқyn. Mәtel sykar tarmaқ bolyp keledі. Sөz үstemelene kelip, maқalғa aynalady. Mysaly, “kaҚbaңtan kashsaқ, dөңbekke” - mәtel. “Қaңbatan kashsaң, dөңbekke zholykasyk” - maқal. Matel tura, auyspaly, astarly maғynada қoldanylady. Matel adamnyk aytgan pikirine oi kosady, sezimin aserli de ayshyқty zhetkizedi. Akyn-zhazushylardyk Utymdy sozderinin birazy Maqal-Mutelge aynalgan: (“Kylymdy izdep, dunieni kozdep” - Abay), (“Zhalgandy zhalpaakynan basyp atip” - Zhambyl.
Read more
Collapse
5.0
15 total
5
4
3
2
1
Loading…

Additional Information

Updated
January 18, 2021
Size
4.8M
Installs
100+
Current Version
2.0
Requires Android
5.0 and up
Content Rating
Everyone
Permissions
Offered By
Wolololo
©2021 GoogleSite Terms of ServicePrivacyDevelopersAbout Google|Location: United StatesLanguage: English (United States)
By purchasing this item, you are transacting with Google Payments and agreeing to the Google Payments Terms of Service and Privacy Notice.