āĻā§āĻˇāĻŋ āĻ ā§āĻ¯āĻžāĻĒāĻ¸ - āĻāĻ§ā§āĻ¨āĻŋāĻ āĻā§āĻˇāĻŋ āĻ¤āĻĨā§āĻ¯
ááĩáŗáááĢááŊá ááá
ááá á°á
info
10Â áē+
áááļáŊ
ááá á°á
á°á¨ááĒ ááá¨áŗáĩ
áĩááá áá°áá áĒáĢ
đž á¨ááĨáá áá°áá áĒáĢááŊᥠááá áŦááŊ á¨áŗáá á˛ááŗá á áá áĨá áááá á¨ááĨáá áááĒáĢ đž
"á¨ááĨáá áá°áá áĒáĢááŊ" á áŖáááá˛áŊ áá áá áŦááŊ á áĩá°ááá á˛ááŗá á¨áŗáĩ áá°áá áĒáĢ áááĸ áá áá°áá áĒáĢáŖ á áááá á¨ááĨáá áá´ááŊáŖ á¨áááĩ ááģáģáĢ á´áááŽáŊáŖ á¨ááŗá áĒáĢ áĨá á¨áá áĩáááá áá ááŖ áĨá á¨á°áĨá á áŊáŗááŊ áĨá á°áŖáŽáŊ áááĩáááŊ á¨á°á°áĢáŖ áĩáááĩáááá áá° áĩááŊ á¨ááĨáá áĸᎠáááá áááĸ
á¨áŗá áá áŦááŊ áĨáĩᨠá¨á¨á°á áŖáĒáĢ á áĩááá°ááŊ - ááŖáŊá áááá á°á á ááá á¤áááá áááá á¨ááĨáá áĨáááĩ ááĩá áĩ áááĸ
đą ááá áŖá áĒáĢáĩ áĨá áĨá ááŊ (ááá áááĩᥠááĨáááŖ áá áŦáŖ á°áĨááŖ á áŊáŗáŖ ááŗá áĒáĢ)
á á°áĨá áá á¨á°áá á¨á° áĩáááá áááᥠáŠááŖ áĩáá´áŖ á áááŖ áĩááŊáŖ á áĩáááļáŊáŖ ááĢááŦááŊáŖ ááĩ á¨áᎠáá°ááĢአá°áĨááŊ á¨á°ááĢአá¨áĨáááĨáĢᤠáĨá á¨ááá¨áģ á´áááŽáŊáĸ
áá°áĨá á áŊáŗááŊ áĨá á°áŖáŽáŊ áĩáááá áááĩáááŊᥠá¨á°áááą á¨á°áĨá á áŊáŗááŊ áĨá á°áŖáŽáŊ ááááļáŊá á áá¨áĩ ááŖá áááĩáááŊ áĨá á¨áá¨áá¨áĢ áá´ááŊáĸ
á¨ááŗá áĒáĢ áĨá á¨áá áŗáááŗá á á áááᥠáĩá ááŗá áĒáĢááŊ áĨá ááŽáŊ áĩáááá áá á áĨá á¨á á°ááŖá á áá´ áááá áá¨á áĨáá° á¨á áá ááááļáŊáĸ
áááá á¨áĨááģ áá´ááŊ áááĒáĢᥠáĻáááá áĨááģáŖ á¨á áĨáŗ ááĩááŖ áááĩáŽááááĩá á¨áᎠá á´áááá áá á¨á°áá°á¨áą á¨áĨááģ á´áááŽáŊáĸ
đĻ á¨ááááĩáĩ á¨ááĨáá á áááááĩ áá¨á (á áĩááá)
á áá áá°áá áĒáĢáŖ áĩá ááĨáá áĸáŽááŊáŖ á¨áĨáá á ááŽááĢááŊ áĨá á¨ááĨáá áĨáĩáŽáŊ ááá á¨ááááĩáĩ áááŗáŗááŊ á á ááá áá¨á ááááĩ ááŊáááĸ ááŖáŊá áá áŦááŊ á¨ááááĩáĩ á¨ááĨáá á áááááļáŊá á ááá ááááĩ áĨáá˛áŊá áĩáááá áááĒáĢááŊá ááĩá áĩ áááĸ
đ 'á¨ááĨáá áá°áá áĒáĢááŊ' ááá áá ááá?
ááá á¨á¤ááá áááᥠááá ááĩáĨáĩáĨ áááŽáŊ á¨áááŖ ááá áá¨áááŊ á áĨáááŊ áĨáá áááŊ á áá á¤ááá ááá áááĸ
áá°á á áááááŊᥠáĩá á áŗá˛áĩ áááĢááŊáŖ ááŗá áĒáĢááŊáŖ áá¨-á°áŖá ááĩáááļáŊ áĨá á¨ááĨáá á´áááá á¨á ááĨ áá áá¨á á á¨ááá ááááááĸ
áááá á°áᥠáááĨáá á°ááĒááŊáŖ áá°ááĢááĒááŊáŖ ááĨáĢ ááŖáĒááŊ áĨá áááááá á¨á°áĨá á ááĢáŊ ááá áģá áĨáŠá á áá áááĸ
ááŦáá áĢáááą! á¨ááĨáá áá°áá áĒáĢááŊ áĨááģáá á¨á áá áĨáá áĨá áĩááá áááĩá¨á á¨áĨááĩá áááĨ áááĢ áááĸ
đą áá áá°áá áĒáĢ ááá á áá áá?
đ¸ á áŗá áá áŦááŊ
đ¸ á¨á°áአááŖáĩ áĨáĢ ááŖáĒááŊ
đ¸ ááĨááá á¨ááĢá á á°ááĒááŊ
đ¸ á¨ááĨáá á°ááĢááĒááŊ áĨá áŖáááĢááŊ
đ¸ ááááá á¨ááĨáá áááĩ á ááĢáŊ ááá áá áĢá°á
đ˛ "á¨ááĨáá áá°áá áĒáĢááŊá" ááá áá ááá?
đž á á¤ááá á ááá ááá á¨á°áģááŖ á áĨáááŊ áĨá á áĒá˛áŽááŊ á°áĨáĢááˇááĸ
đž á áŗá˛áĩ á¨ááĨáá áĨáĢááŊá ááááá ááááĩ ááá¸á áááĒáĢááŊáĸ
đž á¨ááĨáá áááļáŊá á ááá¨áĩáŖ á áá á á áĨá á ááĨááĩ áá ááááĸ
đž á ááĨáá á´áááá áá á¨á ááĨ áá áááááŊáĸ
đž áĩá á áŗá˛áĩ áááĢááŊáŖ ááŗá áĒáĢááŊáŖ ááŽáŊ áĨá ááĩáááļáŊ áá¨á áĢáááá¨áĨ ááááááĸ
đ§âđž ááĻáģáŊá áĨá áááááģáŊááĄ
á¨áŖáááá˛áŊ á¨ááĨáá áááá á¨ááģáģá áĨá á¨áááá á á°á¨ááĒáŖ áá áá°áá áĒáĢ á¨áá áŦááŊá ááĸ ááá¨áá áĨá á ááĨáá ááĩáĨ á¨á´áááá á á áááá ááá°áĢá¨áĩ áá¤áŗá ááĢá¨áá áá á°ááĨá¯ááĸ á á¨á°á ááĩáĨ á¨ááá°á áá áŦ ááá á¨áŖáĒáĢ á áĩááá°á ááá - "á¨ááĨáá áá°áá áĒáĢááŊ" áááá á°á áááĸ
đ âá¨ááĨáá áá°áá áĒáĢááŊâ - ááĨááĨ áá áŦááŊ á˛ááŗá áĩáááĸ
đ¨ á¨áá¨á ááááĄ
á áá áááá¨áģ ááĩáĨ áĨá á áá á¨ááá á¨ááĨáá áá¨á á¨á°á°á á°á á á¨áŖáááá˛áŊ á¨ááááĩáĩ áĩá¨-áážáŊ áĨá á¨á°áááą á¨ááĨáá áááŗááŊ áááĸ á á°ááá á¨ááááĩáĩ á áááááļáŊá áĨá áĨáĩáŽáŊá á á°ááá¨á° áá¨á áááááĩ á¨áá¨á°ááĩá áĻáá´áá áĩá¨-áážáŊ áĨáá¨á°ááááĄ
1. á¨ááĨáá áá¨á á áááááĩ (AIS): https://ais.gov.bd/
2. á¨ááĨáá áááĩá´á (MoA): https://moa.gov.bd/
3. á¨ááĨáá á¤ááĩá´ááŊá áááĒáĢ (DAE): https://dae.gov.bd/
đ¨ ááĩá°áŖá áĢáĄ
áá áá°áá áĒáĢ á¨ááááĩáĩ á áĢáá á ááááááĸ
áá áá°áá áĒáĢ á¨áŖáááá˛áŊ ááááĩáĩ ááá á¨ááááá á¨ááááĩáĩ á¤ááᲠáĻáá´áá áá°áá áĒáĢ á áá°áá áĨá áááááá á¨ááááĩáĩ á áĢá á ááááááĸ âááĒáē áá°áá áĒáĢááŊâ á á ááá á¨ááĨáá áá¨áááŊá áĨá áááĒáĢááŊá ááá á¨áĨ áĨáģ á¨á°áá ᨠáááá°á á¨áĩáá ááĩ ááĩá¨á áááĸ á¨ááááĩáĩ áááŗáŗááŊá ááá á¨ááĨáá áĨáĩáŽáŊá á á°ááá¨á° áááááá á áĩááá ááŗá á¨ááĩá¨áá á ááĩáŖ á¨áá á¨á°á áá°áá á¨ááááĩáĩ áĩá ᨠááŊ ááá á¨áááá¨á°áá áĸᎠá ááááá áá¨ááá áĢá¨áááĄáĸ
"á¨ááĨáá áá°áá áĒáĢááŊ" á áŖáááá˛áŊ áá áá áŦááŊ á áĩá°ááá á˛ááŗá á¨áŗáĩ áá°áá áĒáĢ áááĸ áá áá°áá áĒáĢáŖ á áááá á¨ááĨáá áá´ááŊáŖ á¨áááĩ ááģáģáĢ á´áááŽáŊáŖ á¨ááŗá áĒáĢ áĨá á¨áá áĩáááá áá ááŖ áĨá á¨á°áĨá á áŊáŗááŊ áĨá á°áŖáŽáŊ áááĩáááŊ á¨á°á°áĢáŖ áĩáááĩáááá áá° áĩááŊ á¨ááĨáá áĸᎠáááá áááĸ
á¨áŗá áá áŦááŊ áĨáĩᨠá¨á¨á°á áŖáĒáĢ á áĩááá°ááŊ - ááŖáŊá áááá á°á á ááá á¤áááá áááá á¨ááĨáá áĨáááĩ ááĩá áĩ áááĸ
đą ááá áŖá áĒáĢáĩ áĨá áĨá ááŊ (ááá áááĩᥠááĨáááŖ áá áŦáŖ á°áĨááŖ á áŊáŗáŖ ááŗá áĒáĢ)
á á°áĨá áá á¨á°áá á¨á° áĩáááá áááᥠáŠááŖ áĩáá´áŖ á áááŖ áĩááŊáŖ á áĩáááļáŊáŖ ááĢááŦááŊáŖ ááĩ á¨áᎠáá°ááĢአá°áĨááŊ á¨á°ááĢአá¨áĨáááĨáĢᤠáĨá á¨ááá¨áģ á´áááŽáŊáĸ
áá°áĨá á áŊáŗááŊ áĨá á°áŖáŽáŊ áĩáááá áááĩáááŊᥠá¨á°áááą á¨á°áĨá á áŊáŗááŊ áĨá á°áŖáŽáŊ ááááļáŊá á áá¨áĩ ááŖá áááĩáááŊ áĨá á¨áá¨áá¨áĢ áá´ááŊáĸ
á¨ááŗá áĒáĢ áĨá á¨áá áŗáááŗá á á áááᥠáĩá ááŗá áĒáĢááŊ áĨá ááŽáŊ áĩáááá áá á áĨá á¨á á°ááŖá á áá´ áááá áá¨á áĨáá° á¨á áá ááááļáŊáĸ
áááá á¨áĨááģ áá´ááŊ áááĒáĢᥠáĻáááá áĨááģáŖ á¨á áĨáŗ ááĩááŖ áááĩáŽááááĩá á¨áᎠá á´áááá áá á¨á°áá°á¨áą á¨áĨááģ á´áááŽáŊáĸ
đĻ á¨ááááĩáĩ á¨ááĨáá á áááááĩ áá¨á (á áĩááá)
á áá áá°áá áĒáĢáŖ áĩá ááĨáá áĸáŽááŊáŖ á¨áĨáá á ááŽááĢááŊ áĨá á¨ááĨáá áĨáĩáŽáŊ ááá á¨ááááĩáĩ áááŗáŗááŊ á á ááá áá¨á ááááĩ ááŊáááĸ ááŖáŊá áá áŦááŊ á¨ááááĩáĩ á¨ááĨáá á áááááļáŊá á ááá ááááĩ áĨáá˛áŊá áĩáááá áááĒáĢááŊá ááĩá áĩ áááĸ
đ 'á¨ááĨáá áá°áá áĒáĢááŊ' ááá áá ááá?
ááá á¨á¤ááá áááᥠááá ááĩáĨáĩáĨ áááŽáŊ á¨áááŖ ááá áá¨áááŊ á áĨáááŊ áĨáá áááŊ á áá á¤ááá ááá áááĸ
áá°á á áááááŊᥠáĩá á áŗá˛áĩ áááĢááŊáŖ ááŗá áĒáĢááŊáŖ áá¨-á°áŖá ááĩáááļáŊ áĨá á¨ááĨáá á´áááá á¨á ááĨ áá áá¨á á á¨ááá ááááááĸ
áááá á°áᥠáááĨáá á°ááĒááŊáŖ áá°ááĢááĒááŊáŖ ááĨáĢ ááŖáĒááŊ áĨá áááááá á¨á°áĨá á ááĢáŊ ááá áģá áĨáŠá á áá áááĸ
ááŦáá áĢáááą! á¨ááĨáá áá°áá áĒáĢááŊ áĨááģáá á¨á áá áĨáá áĨá áĩááá áááĩá¨á á¨áĨááĩá áááĨ áááĢ áááĸ
đą áá áá°áá áĒáĢ ááá á áá áá?
đ¸ á áŗá áá áŦááŊ
đ¸ á¨á°áአááŖáĩ áĨáĢ ááŖáĒááŊ
đ¸ ááĨááá á¨ááĢá á á°ááĒááŊ
đ¸ á¨ááĨáá á°ááĢááĒááŊ áĨá áŖáááĢááŊ
đ¸ ááááá á¨ááĨáá áááĩ á ááĢáŊ ááá áá áĢá°á
đ˛ "á¨ááĨáá áá°áá áĒáĢááŊá" ááá áá ááá?
đž á á¤ááá á ááá ááá á¨á°áģááŖ á áĨáááŊ áĨá á áĒá˛áŽááŊ á°áĨáĢááˇááĸ
đž á áŗá˛áĩ á¨ááĨáá áĨáĢááŊá ááááá ááááĩ ááá¸á áááĒáĢááŊáĸ
đž á¨ááĨáá áááļáŊá á ááá¨áĩáŖ á áá á á áĨá á ááĨááĩ áá ááááĸ
đž á ááĨáá á´áááá áá á¨á ááĨ áá áááááŊáĸ
đž áĩá á áŗá˛áĩ áááĢááŊáŖ ááŗá áĒáĢááŊáŖ ááŽáŊ áĨá ááĩáááļáŊ áá¨á áĢáááá¨áĨ ááááááĸ
đ§âđž ááĻáģáŊá áĨá áááááģáŊááĄ
á¨áŖáááá˛áŊ á¨ááĨáá áááá á¨ááģáģá áĨá á¨áááá á á°á¨ááĒáŖ áá áá°áá áĒáĢ á¨áá áŦááŊá ááĸ ááá¨áá áĨá á ááĨáá ááĩáĨ á¨á´áááá á á áááá ááá°áĢá¨áĩ áá¤áŗá ááĢá¨áá áá á°ááĨá¯ááĸ á á¨á°á ááĩáĨ á¨ááá°á áá áŦ ááá á¨áŖáĒáĢ á áĩááá°á ááá - "á¨ááĨáá áá°áá áĒáĢááŊ" áááá á°á áááĸ
đ âá¨ááĨáá áá°áá áĒáĢááŊâ - ááĨááĨ áá áŦááŊ á˛ááŗá áĩáááĸ
đ¨ á¨áá¨á ááááĄ
á áá áááá¨áģ ááĩáĨ áĨá á áá á¨ááá á¨ááĨáá áá¨á á¨á°á°á á°á á á¨áŖáááá˛áŊ á¨ááááĩáĩ áĩá¨-áážáŊ áĨá á¨á°áááą á¨ááĨáá áááŗááŊ áááĸ á á°ááá á¨ááááĩáĩ á áááááļáŊá áĨá áĨáĩáŽáŊá á á°ááá¨á° áá¨á áááááĩ á¨áá¨á°ááĩá áĻáá´áá áĩá¨-áážáŊ áĨáá¨á°ááááĄ
1. á¨ááĨáá áá¨á á áááááĩ (AIS): https://ais.gov.bd/
2. á¨ááĨáá áááĩá´á (MoA): https://moa.gov.bd/
3. á¨ááĨáá á¤ááĩá´ááŊá áááĒáĢ (DAE): https://dae.gov.bd/
đ¨ ááĩá°áŖá áĢáĄ
áá áá°áá áĒáĢ á¨ááááĩáĩ á áĢáá á ááááááĸ
áá áá°áá áĒáĢ á¨áŖáááá˛áŊ ááááĩáĩ ááá á¨ááááá á¨ááááĩáĩ á¤ááᲠáĻáá´áá áá°áá áĒáĢ á áá°áá áĨá áááááá á¨ááááĩáĩ á áĢá á ááááááĸ âááĒáē áá°áá áĒáĢááŊâ á á ááá á¨ááĨáá áá¨áááŊá áĨá áááĒáĢááŊá ááá á¨áĨ áĨáģ á¨á°áá ᨠáááá°á á¨áĩáá ááĩ ááĩá¨á áááĸ á¨ááááĩáĩ áááŗáŗááŊá ááá á¨ááĨáá áĨáĩáŽáŊá á á°ááá¨á° áááááá á áĩááá ááŗá á¨ááĩá¨áá á ááĩáŖ á¨áá á¨á°á áá°áá á¨ááááĩáĩ áĩá ᨠááŊ ááá á¨áááá¨á°áá áĸᎠá ááááá áá¨ááá áĢá¨áááĄáĸ
á¨á°áááá á
á°á
áááĩ áááĸááŊ áááĨáá áĨáá´áĩ áĨáá°áá°á áĩᥠáĨá áĨáá°ááĢáአá¨áá¨áŗáĩ ááááĢááĸ á¨áááĨ áááááĩ áĨá á°á
áááĩ áááļáŊ á á á áááááŖ áááá áĨá áĨáĩáá áá°á¨áĩ áááĢአááŊáááĸ áááĸá áá
áá áá¨á á á
áá§á áĨáá á áá áá ááĢáááá ááŊáááĸ
ááá áááĨ ááļáĩá°á ááááŊ á áá°ááĢá
áááĸááŊ áááĢáĩá áĨáá´áĩ áĨáá°áááá á°á¨ááĒ ááá
ááá áááĨ á áá°á°á á°á á
áááĸááŊ áĩáĨáĩáĨá áĨáá´áĩ áĨáá°áááá á°á¨ááĒ ááá
áááĨ á ááááŖ ááĩáĨ á°ááĩáĨá¯á
áááĨ áá°á¨á á ááŊáá
áá á á˛áĩ ááá á á
Some Bug Fix
ááá á°á
á°á¨ááĒ ááá¨áŗáĩá¨áá°áá áĒáĢ áĩáá
áĩááááĸá
Md Masud Rana
masudra990@gmail.com
Bangladesh
