Class 3 Environmental Studies

рдЗрд╕рдореЗрдВ рд╡рд┐рдЬреНрдЮрд╛рдкрди рд╢рд╛рдорд┐рд▓ рд╣реИрдВ
10┬ард╣рдЬрд╝рд╛рд░+
рдбрд╛рдЙрдирд▓реЛрдб
рдХреЙрдиреНрдЯреЗрдВрдЯ рд░реЗрдЯрд┐рдВрдЧ
рд╕рднреА
рд╕реНрдХреНрд░реАрдирд╢реЙрдЯ рдХреА рдЗрдореЗрдЬ
рд╕реНрдХреНрд░реАрдирд╢реЙрдЯ рдХреА рдЗрдореЗрдЬ
рд╕реНрдХреНрд░реАрдирд╢реЙрдЯ рдХреА рдЗрдореЗрдЬ
рд╕реНрдХреНрд░реАрдирд╢реЙрдЯ рдХреА рдЗрдореЗрдЬ
рд╕реНрдХреНрд░реАрдирд╢реЙрдЯ рдХреА рдЗрдореЗрдЬ
рд╕реНрдХреНрд░реАрдирд╢реЙрдЯ рдХреА рдЗрдореЗрдЬ
рд╕реНрдХреНрд░реАрдирд╢реЙрдЯ рдХреА рдЗрдореЗрдЬ
рд╕реНрдХреНрд░реАрдирд╢реЙрдЯ рдХреА рдЗрдореЗрдЬ

рдЗрд╕ рдРрдкреНрд▓рд┐рдХреЗрд╢рди рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ рдЬрд╛рдирдХрд╛рд░реА

рдЕрдВрджрд░ рдХреНрдпрд╛ рд╣реИ
рдкрд╛рда 1: рдбрд╛рд▓-рдбрд╛рд▓ рдкрд░, рддрд╛рд▓-рддрд╛рд▓ рдкрд░
рдкрд╛рда 2: рдЖрдзрд┐рдХрд╛рд░рд┐рдХ рдХреА рдкрд░рд┐рдкрд╛рдЯреА
рдкрд╛рда 3: рдкрд╛рдиреА рд░реЗ рдкрд╛рдиреА
рдкрд╛рда 4: рд╣рдорд╛рд░рд╛ рдкрд╣рд▓рд╛ рд╕реНрдХреВрд▓
рдкрд╛рда 5:рдЫреЛрдЯрд╛ рдХрд╛ рдШрд░
рдкрд╛рда 6: рдЦрд╛рдирд╛ рдЕрдкрдирд╛-рдЕрдкрдирд╛
рдкрд╛рда 7: рдмрд┐рди рдмреЛрд▓реЗ
рдкрд╛рда 8: рдкрдВрдЦ рдлреИрд▓рд╛ рд╣реБрдЖ, рдЙрдбрд╝рддрд╛ рд╣реБрдЖ
рдкрд╛рда 9: рдмрд╛рджрд▓ рдЖрдирд╛, рдмрд╛рд░рд┐рд╢ рдЧрд┐рд░рдирд╛
рдкрд╛рда 10: рдкрдХрд╛рдПрдБ, рдЦрд╛рдПрдБ
рдкрд╛рда 11: рдпрд╣рд╛рдБ рд╕реЗ рд╡рд╣рд╛рдБ
рдкрд╛рда 12: рдХрд╛рдо рдЕрдкрдиреЗ-рдЕрдкрдиреЗ
рдкрд╛рда 13: рдЫреВрдХрд░ рджреЗрдЦреЗрдВ
рдкрд╛рда 14: рдХрд╣рд╛рдБ рд╕реЗ рдЖрдпрд╛, рдХрд╣рд╛ рдкреНрдпрд╛рдЬ
рдкрд╛рда 15: рдЖрдУ рдкреНрд▓рд╛рд╕реНрдЯрд┐рдХ рдмрдирд╛рдПрдВ
рдкрд╛рда 16: рдЦреЗрд▓ рдореЗрдВ
рдкрд╛рда 17: рд╡рд░реНрдгрдорд╛рд▓рд╛ рдЖрдИ рд╣реИ
рдкрд╛рда 18: рдРрд╕реЗ рднреА рд╣реЛрддрд╛ рд╣реИ рдШрд░
рдкрд╛рда 19: рд╣рдорд╛рд░рд╛ рдорд┐рддреНрд░ рдЬрд╛рдирд╡рд░
рдкрд╛рда 20: рдмреВрдВрдж-рдмреВрдВрдж рд╕реЗ
рдкрд╛рда 21: рддрд░рд╣-рддрд░рд╣ рдХреЗ рдкрд░рд┐рд╡рд╛рд░
рдкрд╛рда 22: рджрд╛рдПрдБ-рдмрд╛рдПрдБ
рдкрд╛рда 23: рдХрдкрдбрд╝рд╛ рд╕рдЬрд╛ рдХреИрд╕реЗ
рдкрд╛рда 24: рдЬреАрд╡рди рдХрд╛ рдЬрд╛рд▓




рдЪрд╛рд░реЛрдВ рддрд░рдлрд╝ рджреЗрдЦрдирд╛:
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 1 - рдкреВрдирдо рдХрд╛ рджрд┐рди рд╕рдорд╛рдкреНрдд
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 2 - рдкреМрдзреЗ рдкрд░реА
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 3 - рд╡рд╛рдЯрд░ рдУ' рд╡рд╛рдЯрд░ !
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 4 - рд╣рдорд╛рд░рд╛ рдкрд╣рд▓рд╛ рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд▓рдп
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 5 - рдЫреЛрдЯреВ рдХрд╛ рдШрд░
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 6 - рд╣рдорд╛рд░реЗ рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рдЦрд╛рдП рдЬрд╛рдиреЗ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЦрд╛рджреНрдп рдкрджрд╛рд░реНрде
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 7 - рдмрд┐рдирд╛ рдмреЛрд▓реЗ рдХреБрдЫ рдХрд╣рдирд╛
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 8 - рдКрдВрдЪреА рдЙрдбрд╝рд╛рди
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 9 - рдмрд╛рд░рд┐рд╢ рд╣реЛ рд░рд╣реА рд╣реИ
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 10 - рдЦрд╛рдирд╛ рдмрдирд╛рдирд╛ рдХреНрдпрд╛ рд╣реИ
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 11 - рдпрд╣рд╛рдБ рд╕реЗ рд╡рд╣рд╛рдБ рддрдХ
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 12 - рд╣рдо рдЬреЛ рдХрд╛рдо рдХрд░рддреЗ рд╣реИрдВ
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 13 - рд╣рдорд╛рд░реА рднрд╛рд╡рдирд╛рдУрдВ рдХреЛ рд╕рд╛рдЭрд╛ рдХрд░рдирд╛
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 14 - рднреЛрдЬрди рдХреА рдХрд╣рд╛рдиреА
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 15 - рдмрд░реНрддрди рдмрдирд╛рдирд╛
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 16 - рд╣рдорд╛рд░реЗ рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рдЦреЗрд▓реЗ рдЬрд╛рдиреЗ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЦреЗрд▓
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 17 - рдпрд╣рд╛рдБ рдПрдХ рдкрддреНрд░ рдЖрддрд╛ рд╣реИ
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 18 - рдРрд╕рд╛ рдШрд░
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 19 - рд╣рдорд╛рд░реЗ рдорд┐рддреНрд░ рдЬрд╛рдирд╡рд░
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 20 - рдмреВрдБрдж-рдмреВрдБрдж
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 21 - рдкрд░рд┐рд╡рд╛рд░ рднрд┐рдиреНрди рд╣реЛ рд╕рдХрддреЗ рд╣реИрдВ
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 22 - рдмрд╛рдПрдБ рджрд╛рдПрдБ
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 23 - рдПрдХ рд╕реБрдиреНрджрд░ рдХрдкрдбрд╝рд╛
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 24 - рдЬреАрд╡рди рдХрд╛ рдЬрд╛рд▓





рдЕрд╕реНрд╡реАрдХрд░рдг
рдпрд╣ рдРрдк рдПрдХ рд╕реНрд╡рддрдВрддреНрд░ рд╢реИрдХреНрд╖рд┐рдХ рд╕рдВрд╕рд╛рдзрди рд╣реИ рдЬреЛ рдЫрд╛рддреНрд░реЛрдВ рдХреЛ рд╕реАрдЦрдиреЗ рдФрд░ рдкрд░реАрдХреНрд╖рд╛ рдХреА рддреИрдпрд╛рд░реА рдореЗрдВ рд╕рд╣рд╛рдпрддрд╛ рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдмрдирд╛рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рд╣реИред рдпрд╣ рдПрдирд╕реАрдИрдЖрд░рдЯреА, рд╕реАрдмреАрдПрд╕рдИ рдпрд╛ рдХрд┐рд╕реА рднреА рд╕рд░рдХрд╛рд░реА рд╕рдВрд╕реНрдерд╛ рд╕реЗ рд╕рдВрдмрджреНрдз рдпрд╛ рд╕рдорд░реНрдерд┐рдд рдирд╣реАрдВ рд╣реИред рд╕рднреА рд╕рд╛рдордЧреНрд░реА рд╕рд╛рд░реНрд╡рдЬрдирд┐рдХ рд░реВрдк рд╕реЗ рдЙрдкрд▓рдмреНрдз рд╢реИрдХреНрд╖рд┐рдХ рд╕рд╛рдордЧреНрд░рд┐рдпреЛрдВ рд╕реЗ рд▓реА рдЧрдИ рд╣реИ рдФрд░ рдХреЗрд╡рд▓ рд╢реИрдХреНрд╖рд┐рдХ рдЙрджреНрджреЗрд╢реНрдпреЛрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдбрд┐рдЬрд╝рд╛рдЗрди рдХреА рдЧрдИ рд╣реИред

рд╣рдорд╕реЗ рд╕рдВрдкрд░реНрдХ рдХрд░реЗрдВ
рдкреНрд░рддрд┐рдХреНрд░рд┐рдпрд╛ рдпрд╛ рдкреНрд░рд╢реНрдиреЛрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП, рд╣рдорд╕реЗ рдпрд╣рд╛рдВ рд╕рдВрдкрд░реНрдХ рдХрд░реЗрдВ:
ЁЯУз рдИрдореЗрд▓: Dilawarkmr@gmail.com
рдкрд┐рдЫрд▓реА рдмрд╛рд░ рдЕрдкрдбреЗрдЯ рд╣реЛрдиреЗ рдХреА рддрд╛рд░реАрдЦ
1 рдЕрдЧре░ 2025

рдбреЗрдЯрд╛ рдХреА рд╕реБрд░рдХреНрд╖рд╛

рдбреЗрдЯрд╛ рд╕реБрд░рдХреНрд╖рд╛ рдХреЗ рд▓рд┐рд╣рд╛рдЬрд╝ рд╕реЗ рдпрд╣ рдЬрд╛рдирдирд╛ рдмреЗрд╣рдж рдЕрд╣рдо рд╣реИ рдХрд┐ рдбреЗрд╡рд▓рдкрд░, рдЖрдкрдХрд╛ рдбреЗрдЯрд╛ рдХреИрд╕реЗ рдЗрдХрдЯреНрдард╛ рдФрд░ рд╢реЗрдпрд░ рдХрд░рддреЗ рд╣реИрдВ. рдбреЗрдЯрд╛ рдХреЛ рдирд┐рдЬреА рдФрд░ рд╕реБрд░рдХреНрд╖рд┐рдд рд░рдЦрдиреЗ рдХреЗ рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рддрд░реАрдХреЗ рд╣реЛ рд╕рдХрддреЗ рд╣реИрдВ. рдпреЗ рдЖрдкрдХреА рдЬрдЧрд╣, рдЙрдореНрд░, рдФрд░ рдРрдкреНрд▓рд┐рдХреЗрд╢рди рдХреЗ рдЗрд╕реНрддреЗрдорд╛рд▓ рдХреЗ рд╣рд┐рд╕рд╛рдм рд╕реЗ рддрдп рдХрд┐рдП рдЬрд╛рддреЗ рд╣реИрдВ. рдпрд╣ рдЬрд╛рдирдХрд╛рд░реА рдбреЗрд╡рд▓рдкрд░ рд╕реЗ рдорд┐рд▓реА рд╣реИ рдФрд░ рд╡рд╣ рд╕рдордп-рд╕рдордп рдкрд░ рдЗрд╕рдореЗрдВ рдЕрдкрдбреЗрдЯ рднреА рдХрд░ рд╕рдХрддрд╛ рд╣реИ.
рддреАрд╕рд░реЗ рдкрдХреНрд╖реЛрдВ рдХреЗ рд╕рд╛рде рдХреЛрдИ рдбреЗрдЯрд╛ рд╢реЗрдпрд░ рдирд╣реАрдВ рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рддрд╛
рдбреЗрд╡рд▓рдкрд░ рдХрд┐рд╕ рддрд░рд╣ рд╕реЗ рдЖрдкрдХрд╛ рдбреЗрдЯрд╛ рд╢реЗрдпрд░ рдХрд░рддреЗ рд╣реИрдВ, рдЗрд╕ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ рдЬрд╝реНрдпрд╛рджрд╛ рдЬрд╛рдиреЗрдВ
рдХреЛрдИ рдбреЗрдЯрд╛ рдЗрдХрдЯреНрдард╛ рдирд╣реАрдВ рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛
рдбреЗрд╡рд▓рдкрд░ рдХрд┐рд╕ рддрд░рд╣ рд╕реЗ рдЖрдкрдХрд╛ рдбреЗрдЯрд╛ рдЗрдХрдЯреНрдард╛ рдХрд░рддреЗ рд╣реИрдВ, рдЗрд╕ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ рдЬрд╝реНрдпрд╛рджрд╛ рдЬрд╛рдиреЗрдВ
рдбреЗрдЯрд╛ рдХреЛ рдПрдиреНрдХреНрд░рд┐рдкреНрдЯ (рд╕реБрд░рдХреНрд╖рд┐рдд) рдХрд░рдХреЗ, рдЯреНрд░рд╛рдВрд╕рдлрд╝рд░ рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рддрд╛ рд╣реИ
рдбреЗрдЯрд╛ рдорд┐рдЯрд╛рдпрд╛ рдирд╣реАрдВ рдЬрд╛ рд╕рдХрддрд╛

рдРрдкреНрд▓рд┐рдХреЗрд╢рди рд╕реЗ рдЬреБрдбрд╝реА рд╕рд╣рд╛рдпрддрд╛

рдбреЗрд╡рд▓рдкрд░ рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ
Dilawar Kumar
Dilawarkmr@gmail.com
India

Mr Dheeraj рдХреЗ рдФрд░ рдРрдкреНрд▓рд┐рдХреЗрд╢рди