बांगलादेशमध्ये दरवर्षी सुमारे चार (०४) लाख लोक सर्पदंशाचे बळी पडतात आणि सुमारे सात हजार पाचशे (७,५००) लोकांचा मृत्यू होतो. बहुतेक लोकांचा मृत्यू होतो कारण रुग्णावर जादूटोणा करणाऱ्या डॉक्टरांकडून किंवा वेदांकडून अवैज्ञानिक पद्धतीने उपचार केले जातात आणि त्यांना रुग्णालयात नेण्यात उशीर केला जातो. म्हणून, सापांबद्दल आवश्यक माहिती जाणून घेतल्यास आणि काळजी घेतल्यास सर्पदंशापासून जीव वाचू शकतात. हे लक्षात घेऊन, स्मार्ट बांगलादेश स्थापन करण्यासाठी वन विभागाने राबविलेल्या शाश्वत वन आणि उपजीविका (SUFAL) प्रकल्पाद्वारे निधी प्राप्त इनोव्हेशन ग्रँट अंतर्गत देशातील पहिले 'अवेअरनेस, रेस्क्यू अँड प्रोटेक्शन इन स्नेकबाइट' नावाचे हे मोबाईल अॅप विकसित करण्यात आले आहे.
या अॅपमध्ये दहा (१०) महत्त्वाची वैशिष्ट्ये आहेत. या अॅपद्वारे, सामान्य लोकांना पंधरा (१५) विषारी आणि पंधरा (१५) बिनविषारी आणि सौम्य विषारी सापांच्या प्रजातींची एकूण माहिती सहजपणे कळू शकेल. याव्यतिरिक्त, चिन्हे, लक्षणे आणि सर्पदंशानंतर काय करावे; सर्पदंशासाठी प्रथमोपचार; सर्पदंश उपचार आणि अँटीव्हेनमच्या उपलब्धतेबाबत, देशातील सर्व सामान्य रुग्णालये (60), वैद्यकीय महाविद्यालय रुग्णालये (36), उपजिल्हा रुग्णालये (430) यांचे मोबाईल नंबर आणि गुगल नकाशे जोडले गेले आहेत, जेणेकरून सर्पदंशानंतर जनतेला रुग्णालयाशी सहज संपर्क साधता येईल; सर्पदंश आणि वन्यजीव बचावाशी संबंधित कोणतीही माहिती जाणून घेण्यासाठी आणि जाणून घेण्यासाठी संपर्क वैशिष्ट्य आहे; जिल्ह्यानुसार सर्पदंशासाठी प्रशिक्षित सर्प बचावकर्त्यांची यादी; सापांशी संबंधित सामान्य अंधश्रद्धा, सापांचे महत्त्वाचे व्हिडिओ आणि महत्त्व, बांगलादेशातील सापांच्या प्रजातींच्या चित्रांसह यादी आणि राष्ट्रीय आपत्कालीन क्रमांक इत्यादी या अॅपमध्ये उपलब्ध आहेत.
सर्पदंश हा एक अनपेक्षित अपघात आहे. दिवसा आणि रात्री दोन्ही वेळी साप चावतात. पावसाळ्यात आपल्या देशात सापांचा प्रादुर्भाव वाढतो. पावसाळ्यात सर्पदंशाचे प्रमाण वाढते, कारण पावसाळ्यात उंदरांच्या बिळांनी पाणी भरलेले असते आणि साप कोरड्या जागांच्या शोधात घराभोवती उंच ठिकाणी आश्रय घेतात. बांगलादेशात, सर्पदंशाचे बळी सहसा ग्रामीण भागातील कामगार वर्गाचे लोक असतात. सामान्य लोकांमध्ये सापांविषयी अनेक गैरसमज आणि अंधश्रद्धा आहेत. या अॅपचा मुख्य उद्देश हा गैरसमज आणि अंधश्रद्धा दूर करणे आणि सर्पदंश झाल्यानंतर काय करावे याबद्दल जनतेला जागरूक करणे आहे.
वेबसाइट: www.snakebiteinfo.gov.bd
या रोजी अपडेट केले
१९ ऑग, २०२५