рдпрд╕ рдЕрдиреБрдкреНрд░рдпреЛрдЧрд▓реЗ рд╕рдВрдХреНрд╖рд┐рдкреНрдд рд╡рд┐рд╡рд░рдгрдХреЛ рд╕рд╛рде рдХрдХреНрд╖рд╛ 8 рд╕рд╛рдорд╛рдЬрд┐рдХ рд╡рд┐рдЬреНрдЮрд╛рди рд╕рдорд╛рдзрд╛рди рд╣рд┐рдиреНрджреА рдПрдирд╕реАрдЖрд░рдЯреА рдЕрдзреНрдпрд╛рдп рд╕рдорд╛рд╡реЗрд╢ рдЧрд░реНрджрдЫред рдпреЛ рдЕрдиреБрдкреНрд░рдпреЛрдЧ рдХрдХреНрд╖рд╛ 8 рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереАрдХреЛ рд▓рд╛рдЧрд┐ рдбрд┐рдЬрд╛рдЗрди рдЧрд░рд┐рдПрдХреЛ рд╣реЛ рдЬреБрди рдкреНрд░рддреНрдпреЗрдХ рдЕрдзреНрдпрд╛рдпрдорд╛ рдЕрдзреНрдпрд╛рдп рдЕрдиреБрд╕рд╛рд░рдХреЛ рд╡рд┐рд╕реНрддреГрдд рд╕рдорд╛рдзрд╛рди рд╕рдорд╛рд╡реЗрд╢ рдЫред рдпреЛ рдЕрдиреБрдкреНрд░рдпреЛрдЧрд▓реЗ 3 рдЦрдгреНрдб рдЗрддрд┐рд╣рд╛рд╕, рд░рд╛рдЬрдиреАрддрд┐ рд╡рд┐рдЬреНрдЮрд╛рди рд░ рднреВрдЧреЛрд▓ рд╕рдорд╛рд╡реЗрд╢ рдЧрд░реНрджрдЫред рдкреНрд░рддреНрдпреЗрдХ рдЕрдзреНрдпрд╛рдпрд▓реЗ рдмрд┐рдиреНрджреБ рдЬрд╛рдиреНрди рдЖрд╡рд╢реНрдпрдХ рдЫред рдорд▓рд╛рдИ рд▓рд╛рдЧреНрдЫ рдХрд┐ рдпреЛ рдПрдкрдорд╛ рдХрдХреНрд╖рд╛ рео рдХрд╛ рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереАрдХрд╛ рд▓рд╛рдЧрд┐ рдПрдк рд╣реБрдиреБрдкрд░реНрдЫред
рдпреЛ рдПрдкрд▓реЗ CBSE рдХрдХреНрд╖рд╛ 8 рд╕рд╛рдорд╛рдЬрд┐рдХ рд╡рд┐рдЬреНрдЮрд╛рди рд╕рдорд╛рдзрд╛рди рд╣рд┐рдиреНрджреА NCERT рдкреБрд╕реНрддрдХрдорд╛ рд╕рдорд╛рд╡реЗрд╢ рд╕рдмреИ рдЕрдзреНрдпрд╛рдпрд╣рд░реВрдХреЛ рд╕рдорд╛рдзрд╛рди рд╕рдорд╛рд╡реЗрд╢ рдЧрд░реНрджрдЫред
рдпреЛ рдЕрдиреБрдкреНрд░рдпреЛрдЧ рд╕рдорд╛рд╡реЗрд╢: -
рдЗрдХрд╛рдИ рез: рдЗрддрд┐рд╣рд╛рд╕ тАУ рд╣рд╛рдореНрд░реЛ рдЕрддреАрдд тАУ III
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп рез рдХрд╕рд░реА, рдХрдм рдФрд░ рдХрд╣рд╛рдБ
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп реи рд╡реНрдпрд╛рдкрд╛рд░рдмрд╛рдЯ рд╕рд╛рдореНрд░рд╛рдЬреНрдпрд╕рдореНрдо рдХрдореНрдкрдиреАрд▓реЗ рд╕рддреНрддрд╛ рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛ рдЧрд░реЗрдХреЛ рдерд┐рдпреЛ
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп рей рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рд╢рд╛рд╕рди рдЪрд▓рд╛рдирд╛
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп рек рдЖрджрд┐рд╡рд╛рд╕реА, рджреАрдХреБ рд░ рдПрдХ рд╕реНрд╡рд░реНрдг рдпреБрдЧ рдХреА рдХрд▓реНрдкрдирд╛
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп рел рдЬрдм рдЬрдирддрд╛ рдмрдЧрдд рд╣реИ (резреорелрен рд░ рддреНрдпрд╕рдкрдЫрд┐)
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 6 рдЙрдкрдирд┐рд╡реЗрд╢рд╡рд╛рдж рд░ рд╢рд╣рд░
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп рен рдмреБрдирдХрд░, рд▓реЛрд╣рд╛ рдмрдирд╛рдЙрдиреЗ рд░ рдлреНрдпрд╛рдХреНрдЯреНрд░реА рд╕рд┐рд░рд┐рдЬ
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп рео рд╕реНрд╡рджреЗрд╢реА рдЬрдирддрд╛рдХреЛ рд╕рднреНрдпрддрд╛ рдирд┐рд░реНрдорд╛рдг рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░рдХреЛ рдкрд╣рд┐рдЪрд╛рди рдЧрд░реНрдиреБ
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 9 рдорд╣рд┐рд▓рд╛рдПрдБ, рдЬрд╛рддрд┐ рдПрд╡рдВ рд╕реБрдзрд╛рд░
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 10 рджреГрд╢реНрдп рдХрд▓рд╛рдУрдВ рдХреА рдкрд░рд┐рд╡рд░реНрддрди рд╕рдВрд╕рд╛рд░
рдЕрдзреНтАНрдпрд╛рдп 11 рд░рд╛рд╖реНтАНрдЯреНрд░реАрдп рдЖрдиреНрджреЛрд▓рди рдХрд╛ рд╕рдВрдШ : 1870 рдХреЗ рджрд╢рдХ рд╕реЗ 1947 рд╕рдореНрдо
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 12 рд╕реНрд╡рддрдиреНрддреНрд░рддрд╛ рдкрдЫрд┐
рдЗрдХрд╛рдИ реи: рднреВрдЧреЛрд▓ тАУ рд╕рдВрд╕рд╛рдзрди рддрдерд╛ рд╡рд┐рдХрд╛рд╕
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп рез рд╕рдВрд╕рд╛рдзрди
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп реи рднреВрдорд┐, рдореГрджрд╛, рдЬрд▓, рдкреНрд░рд╛рдХреГрддрд┐рдХ рд╡рдирд╕реНрдкрддрд┐ рд░ рд╡рдиреНрдп рдЬреАрд╡рди рд╕рдВрд╕рд╛рдзрди
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 3 рдКрд░реНрдЬрд╛ рд░ рд╢рдХреНрддрд┐ рд╕рдВрд╕рд╛рдзрди
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп рек рдХреГрд╖рд┐
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп рел рдЙрджреНрдпреЛрдЧ
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 6 рдорд╛рдирд╡ рд╕рдВрд╕рд╛рдзрди
рдЗрдХрд╛рдИ рей: рдирд╛рдЧрд░рд┐рдХ рд╢рд╛рд╕реНрддреНрд░ тАУ рд╕рд╛рдорд╛рдЬрд┐рдХ рддрдерд╛ рд░рд╛рдЬрдиреАрддрд┐рдХ рдЬреАрд╡рди тАУ III
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп рез рднрд╛рд░рддреАрдп рд╕рдВрд╡рд┐рдзрд╛рди
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 2 рдзрд░реНрдордирд┐рд░рдкреЗрдХреНрд╖рддрд╛ рдХреА рд╕рдордЭ
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп рей, рд╕рдВрд╕рдж рдХрд┐рди рдЪрд╛рд╣рд┐рдиреНрдЫ ?
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 4 рдХрд╛рдиреВрдирд╣рд░реВ рдмреБрдЭрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп рел рдиреНрдпрд╛рдпрдкрд╛рд▓рд┐рдХрд╛
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 6 рд╣рд╛рдореНрд░реЛ рдЕрдзрд┐рдХрд╛рд░рд┐рдХ рдиреНрдпрд╛рдп рдкреНрд░рдгрд╛рд▓реА
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 7 рд╣рд╛рд╢рд┐рдпрд╛рдХрд░рдг рдХреА рд╡реНрдпрд╛рдЦреНрдпрд╛
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 8 рд╣рд╛рд╢рд┐рдпрд╛рдХрд░рдг рд╕реЗ рдирд┐рдкрдЯрдирд╛
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 9 рдЬрди рд╕реБрд╡рд┐рдзрд╛
рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 10 рдХрд╛рдиреВрди рд░ рд╕рд╛рдорд╛рдЬрд┐рдХ рдиреНрдпрд╛рдп
рдореБрдЦреНрдп рд╡рд┐рд╢реЗрд╖рддрд╛рд╣рд░реБ:
1. рдпреЛ рдПрдк рд╕рдЬрд┐рд▓реЛ рдЕрдВрдЧреНрд░реЗрдЬреА рднрд╛рд╖рд╛рдорд╛ рдЫред
2. рд░рд╛рдореНрд░реЛ рдкрдвреНрди рдпреЛрдЧреНрдпрддрд╛рдХреЛ рд▓рд╛рдЧрд┐ рдлрдиреНрдЯ рдЦрд╛рд▓реА рдЧрд░реНрдиреБрд╣реЛрд╕реНред
рдпреЛ рдПрдкрд▓реЗ рдХрдХреНрд╖рд╛ рео рдХреЛ рд╕рд╛рдорд╛рдЬрд┐рдХ рд╡рд┐рдЬреНрдЮрд╛рди рд╕рдорд╛рдзрд╛рди рд╣рд┐рдиреНрджреА рд╕рдорд╛рдзрд╛рди рдзреЗрд░реИ рд╡реНрдпрд╡рд╕реНрдерд┐рдд рддрд░рд┐рдХрд╛рдорд╛ рд╕рдорд╛рд╡реЗрд╢ рдЧрд░реНрджрдЫред рдпрджрд┐ рддрдкрд╛рдИрдВрд▓рд╛рдИ рд╣рд╛рдореНрд░реЛ рдПрдк рдордирдкрд░реНрдпреЛ рднрдиреЗ рдпрд╕рд▓реЗ рджреНрд░реБрдд рд╕рдВрд╢реЛрдзрдирдорд╛ рдорджреНрджрдд рдЧрд░реНрдиреЗрдЫред рдХреГрдкрдпрд╛ рд╣рд╛рдореАрд▓рд╛рдИ рдореВрд▓реНрдпрд╛рдЩреНрдХрди рдЧрд░реНрдиреБрд╣реЛрд╕реНред
рдорд╛ рдЕрдкрдбреЗрдЯ рдЧрд░рд┐рдПрдХреЛ
реирежреирек рдореЗ рейреж