Isayensi isuka egameni lesiLatini elithi "Scientia" elisho "ulwazi" kanti igama elithi General Science lingachazwa ngokuthi iSayensi elihlobene nokwenzeka esivame ukuhlangana nakho ekuphileni kwethu kwansuku zonke.
Sizamile ukwenza lula ubunkimbinkimbi bezinye zezihloko ngendlela yemibuzo nezimpendulo ukuze ukulungiselela kube lula kubafundi.
Sihlinzeka ngemibuzo nezimpendulo ze-GK ku-General Science ezokusiza ukuthi uqonde imiqondo eyisisekelo yesayensi.
Namuhla izinhlobonhlobo zemibuzo yomqondo iye yabuzwa ezivivinyweni ezisekelwe emiqondweni eyisisekelo ye-Physics, Chemistry & Biology. Imibuzo esekelwe ezimeni zempilo yansuku zonke ibaluleke kakhulu kuzo zonke izivivinyo ezincintisanayo.
I-Physics isayensi yemvelo ebandakanya ukufundwa kwendaba, ukunyakaza kwayo, nokuziphatha endaweni nesikhathi kanye nemiqondo ehlobene efana namandla namandla. Ingenye yemikhakha yesayensi eyisisekelo. Umgomo oyinhloko we-physics ukuqonda ukuthi umkhathi uziphatha kanjani.
I-Biology isayensi yemvelo ebandakanya ukucwaninga kwezinto eziphilayo, ezihlukaniswe imikhakha ekhethekile ehlukahlukene ehlanganisa i-morphology, physiology, anatomy, ukuziphatha, imvelaphi, nokusabalalisa. Igama laso lisuselwa egameni lesiGreki elithi "bios" (impilo) kanye nelithi "logos" (isifundo).
I-Chemistry iyikho konke esikwenzayo. Ngokusho kwe-American Chemical Society (ACS), "konke okuzwayo, ukubona, ukuhogela, ukunambitha, nokuthinta kuhilela amakhemikhali namakhemikhali (indaba)."
Ukufunda isayensi evamile kubalulekile ngenxa yezizathu eziningana:
Ukuqonda Umhlaba: Isayensi evamile isisiza ukuba senze umqondo ngezwe lemvelo elisizungezile. Ichaza imithetho nezimiso ezilawula indawo yonke, kusukela ezinhlayiyeni ezincane kakhulu kuye kwezinkulu zamazulu. Lolu lwazi lusenza sikwazi ukuqonda kangcono amandla nezinqubo ezilolonga iplanethi yethu nomkhathi.
Ukucabanga Okubalulekile Nokuxazulula Izinkinga: Ukufunda isayensi kuthuthukisa amakhono okucabanga abucayi. Isifundisa indlela yokuhlaziya ulwazi, ukuhumusha idatha, futhi sifinyelele iziphetho ezinengqondo. Izindlela zesayensi zokuxazulula izinkinga zingasetshenziswa hhayi kuphela ezimweni zesayensi kodwa nasempilweni yansuku zonke, zisisize senze izinqumo ezinolwazi futhi sixazulule izinkinga eziyinkimbinkimbi.
Intuthuko Nokusungulwa Kwezinto Ezintsha: Okutholwe yisayensi nokuthuthuka kube yimbangela yokusungula izinto ezintsha zobuchwepheshe kanye nentuthuko emikhakheni eyahlukene. Kusukela kwezokwelapha nokuxhumana kuye kwezokuthutha namandla, ulwazi lwesayensi luholele enqubekelaphambili ebalulekile ezuzisa isintu.
Ukuqwashisa Ngezemvelo: Isayensi evamile, kuhlanganise nesayensi yezemvelo, iqwashisa ngomthelela wemisebenzi yabantu emhlabeni. Ukuqonda izindaba ezithinta imvelo kungasikhuthaza ukuthi sithathe izinyathelo ezifanele ukuze sivikele futhi silondolozele izizukulwane ezizayo Umhlaba.
Impilo Nenhlalakahle: Ulwazi lwebhayoloji nesayensi yezokwelapha lubalulekile ekuqondeni indlela imizimba yethu esebenza ngayo, indlela izifo ezisakazeka ngayo, nendlela yokugcina impilo enhle. Kusenza sikwazi ukukhetha indlela yokuphila enempilo futhi sifune usizo lwezokwelapha olufanele lapho ludingeka.
Ubuzwe Obunolwazi: Ukuqonda okuyisisekelo kwesayensi evamile kubalulekile ukuze ube yisakhamuzi esinolwazi. Izinkinga eziningi zomphakathi ezibalulekile, njengokuguquguquka kwesimo sezulu, ukugoma, nezinto eziphilayo eziguqulwe ngofuzo, zidinga abantu abafundile ngokwesayensi ukuthi bazibandakanye ezingxoxweni eziphusile futhi babe negalelo ekwenziweni kwenqubomgomo.
Amathuba Omsebenzi: Izimboni ezisekelwe kwisayensi nezinkambu zocwaningo zinikeza amathuba amaningi emisebenzi. Kungakhathaliseki ukuthi uba usosayensi, unjiniyela, udokotela, uthisha, noma usebenza ezimbonini ezihlobene nobuchwepheshe, isisekelo kusayensi evamile singavula iminyango eya enhlobonhlobo yobungcweti.
Ilukuluku Nokumangala: Isayensi ikhuthaza ilukuluku nokuzibuza ngendawo engokwemvelo. Ikhuthaza isifiso sokuhlola nokuqonda izimfihlakalo zendawo yonke, iqhubekisela phambili uphenyo lwesayensi nokutholwa.
Umshwana wokuzihlangula:- Uhlelo lokusebenza alumeli ibhizinisi likahulumeni.
Kubuyekezwe ngo-
Eph 28, 2024