36 Kế Binh Pháp Tôn Tử là tập hợp 36 sách lược quân sự của Tôn Tử thời Trung Quốc cổ đại, ba mươi sáu kế bắt đầu xuất hiện từ thời Nam Bắc triều và tới thời nhà Minh thì được tập hợp thành sách.

Tôn Tử nói: Chiến tranh là đại sự của quốc gia, quan hệ tới việc sống chết của nhân dân, sự mất còn của nhà nước, không thể không khảo sát nghiên cứu cho thật kỹ. Cho nên, phải dựa vào năm mặt sau đây mà phân tích, nghiên cứu, so sánh các điều kiện tốt xấu giữa hai bên đối địch, để tìm hiểu tình thế thắng bại trong chiến tranh:

Một là Đạo:
Đạo là chỉ việc chính trị, đạo nghĩa, phải làm cho nguyện vọng của dân chúng và vua nhất trí với nhau, đồng tâm đồng đức. Có như vậy, trong chiến tranh mới có thể bảo nhân dân vì vua mà chết, vì vua mà sống, không sợ hiểm nguy.

Hai là Thiên:
Thiên là thiên thời, nói về ngày đêm, trời râm trời nắng, trời lạnh trời nóng, tức tình trạng về khí hậu thời tiết.

Ba là Địa:
Địa là địa lợi, nói về đường sá xa gần, địa thế hiểm yếu hay bằng phẳng, khu vực tác chiến rộng hẹp, địa hình phải chăng có lợi cho tiến công, phòng thủ, tiến tới, thối lui.

Bốn là Tướng:
Tướng là tướng soái, tức nói về tài trí, uy tín, lòng nhân ái, lòng can đảm, sự uy nghiêm của người tướng.

Năm là Pháp:
Pháp là pháp chế, nói về tình trạng tổ chức, biên chế, sự quy định về hiệu lệnh chỉ huy, sự phân chia chức quyền của tướng tá, sự cung ứng vật tư cho quân đội và chế độ quản lý…

Tình huống về năm mặt nói trên, người tướng soái không thể không biết. Chỉ khi nào hiểu rõ và nắm chặt được những tình huống đó thì mới có thể giành được sự thắng lợi. Không thật sự hiểu rõ và nắm chắc được thì không thể đắc thắng. Cho nên phải từ bảy mặt sau mà tính toán, so sánh những điều kiện đôi bên giữa địch và ta để tìm hiểu tình thế thắng bại trong chiến tranh. Tức là phải xem xét:

– Vua bên nào có nền chính trị được lòng dân hơn?
– Tướng soái bên nào có tài năng hơn?
– Thiên thời địa lợi bên nào tốt hơn?
– Pháp lệnh bên nào được quán triệt hơn?
– Thực lực quân đội bên nào mạnh hơn?
– Binh sỹ bên nào được huấn luyện thành thục hơn?
– Thưởng phạt bên nào nghiêm minh hơn?

....

Danh mục 36 kế sách

1 Kế Man thiên quá hải
2 Vây Ngụy cứu Triệu
3 Tá đao sát nhân
4 Dĩ dật đãi lao
5 Sấn hỏa đả kiếp
6 Thanh Đông kích Tây
7 Vô trung sinh hữu
8 Ám độ Trần Thương
9 Cách ngạn quan hỏa
10 Tiếu lý tàng đao
11 Lý đại đào cương
12 Thuận thủ khiên dương
13 Đả thảo kinh xà
14 Tá thi hoàn hồn
15 Điệu hổ ly sơn
16 Dục cầm cố túng
17 Phao chuyên dẫn ngọc
18 Cầm tặc cầm vương
19 Phủ để trừu tân
20 Hỗn thủy mạc ngư
21 Kim thiền thoát xác
22 Quan môn tróc tặc
23 Viễn giao cận công
24 Giả đồ phạt Quắc
25 Thâu lương hoán trụ
26 Chỉ tang mạ hòe
27 Giả si bất điên
28 Thượng ốc trừu thê
29 Thụ thượng khai hoa
30 Phản khách vi chủ
31 Mỹ nhân kế
32 Không thành kế
33 Phản gián kế
34 Khổ nhục kế
35 Liên hoàn kế
36 Tẩu vi thượng sách