Ebooks

ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಿಕರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೆಸರಿಡುವುದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಮೊದಲ ಎರಡು ಮೂರು ಮಕ್ಕಳು ಕಳೆದುಹೋಗಿದ್ದರೆ, ಮೂರನೆದಕ್ಕೋ ನಾಲ್ಕನೆಯದಕ್ಕೋ ಗುಂಡಪ್ಪ, ಕಲ್ಲಪ್ಪ, ತಿಪ್ಪಯ್ಯ, ಹುಚ್ಚಯ್ಯ- ಎಂದು ಹೆಸರು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದರ ಭಾವ ಆ ಮಗುವಾದರೂ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಗುಂಡುಕಲ್ಲಿನಂತೆ, ತಿಪ್ಪೆಯ ರಾಶಿಯಂತೆ, ಆಯುಸ್ಸುಂಟಾಗಿ ಬಾಳಿಕೊಳ್ಳಲಿ-ಎಂದು. ಈ ಗ್ರಂಥ ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ ಇದ್ದ ಮನೋಭಾವ ಅಂಥಾದ್ದು. ಇದು ಪಂಡಿತರನ್ನೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧರನ್ನೂ ಪುಷ್ಟರನ್ನೂ ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಲ್ಲ. ಬಹುಸಾಮಾನ್ಯರಾದವರ ಮನೆಯ ಬೆಳಕಿಗೆ ಇದು ಒಂದು ತೊಟ್ಟಿನಷ್ಟು ಎಣ್ಣೆಯಂತಾದರೆ ನನಗೆ ತೃಪ್ತಿ. ಕಗ್ಗ ಜೀವನದ ಆಳವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸುತ್ತದೆ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲಿತ ಜೀವನವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ನಮಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಕಗ್ಗದ ಅನೇಕ ಪದ್ಯಗಳ ಸಂದೇಶವು ”ಸಮತ್ವ” ಆಗಿದೆ.
ಪುರುಷ ಸೂಕ್ತವು ಋಗ್ವೇದ ಸಂಹಿತೆಯ ೮ ನೆಯ ಅಷ್ಟಕದ ೪ ನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ ೧೭-೧೯ ನೆಯ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ.... ಹದಿನಾರು ಋಕ್ಕುಗಳುಳ್ಳ ಭಾಗ ... ಈ ಮಂತ್ರಗಳು “ಪುರುಷ” ನನ್ನು - ಎಂದರೆ ಪುರುಷೋತ್ತಮನಾದ ಶ್ರೀಮನ್ನಾರಾಯಣನನ್ನು - ಕುರಿತವಾದದ್ದರಿಂದ ಅವಕ್ಕೆ “ಪುರುಷ ಸೂಕ್ತ” ವೆಂದೂ “ನಾರಾಯಣ” ಅಥವಾ “ನಾರಾಯಣೀಯ” ವೆಂದೂ ಹೆಸರೆಂದು ಒಂದು ನಾಮನಿಷ್ಪತ್ತಿ. ಪುರುಷಸೂಕ್ತವೆಂದರೆ ಪುರುಷನನ್ನು ಕುರಿತಸೂಕ್ತ. ಪುರುಷ ಎಂದರೆ ಪರಮಾತ್ಮ. ಯಾವ ಮಹಾಸತ್ತ್ವವು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲಿಯೂ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಜಗದಾಕಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆಯೋ ಅದೇ “ಪುರುಷ”. ಸೂಕ್ತವೆಂದರೆ (ಸು+ಉಕ್ತ) “ಸರಿಯಾದ ಹೇಳಿಕೆ”. ಚರಾಚರ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ಜೀವಲೀಲೆಯಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಗೋಚರವಾಗಿರುವ ಪರಮಾತ್ಮ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕುರಿತ ಪ್ರಮಾಣ ವಾಕ್ಯವೇ “ಪುರುಷ ಸೂಕ್ತ”. - ‘ಗ್ರಂಥವಿಚಾರ’ದಿಂದ
ದೇವರು ಇದ್ದಾನೆಯೆ? ದೇವರು ಎಂಬ ವಸ್ತು ನಿಜವಾಗಿ ಉಂಟೆ ? ದೇವರು ಎಂದರೆ ಏನು ? ಅದರ ಸ್ವರೂಪ ಎಂಥದು ? ಅದರಿಂದ ನಮಗೆ ಆಗಬೇಕಾದ್ದೇನು? ಈ ಜಗತ್ತು ಏಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು ? ಇದರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ತತ್ತ್ವವೇನು ? ನಾನಾ ಮತಧರ್ಮಗಳ ಮೂಲತತ್ತ್ವವೇನು ? ಇಂಥ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನೇಕರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ ಕಾಣದೆ ಹಲುಬುವವರು ಬಹು ಮಂದಿ. ಹೀಗೆ ಮನುಷ್ಯನ ಮನದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಈ ಗಹನವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದ ಮಟ್ಟಿಗೂ ಸರಳವಾದ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಾನ ಹೇಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ, ಶ್ರೀ ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಇಲ್ಲಿನ ಉತ್ತರಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಎಳೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು : ಒಂದು ವಿಚಾರಪರವಾದದ್ದು, ತತ್ತ್ವಪ್ರಾಯವಾದದ್ದು; ಇನ್ನೊಂದು ಅವನ್ನು ಸ್ಥಿರಪಡಿಸುವ ಋಷಿವಾಕ್ಯಗಳು; ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ. ಈ ಪುಟ್ಟ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದುವ ವಾಚಕನು ಇಲ್ಲಿನ ಅಲ್ಪಾವಕಾಶದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ವಿಷಯಗಳು ಅಡಕವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಅಚ್ಚರಿ ಪಡದಿರಲಾರನು. ಭಾವದ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯೂ ಮಾತಿನ ಸರಳತೆಯೂ ಬೆರಗು ಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಬರವಣಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಕೊಡುವಂತಹುದು.
ಈಶೋಪನಿಷತ್ತು ಈಶೋಪನಿಷತ್ತಿನ ೯-೧೧ ನೆಯ ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ (ಪುಟ ೭೮-೭೯, ೯೩) ಬರುವ (i) “ವಿದ್ಯೆ”, “ಅವಿದ್ಯೆ” ಎಂಬ ಪದಗಳ, ಮತ್ತು (ii) ೧೨-೧೪ನೆಯ ಮಂತ್ರಗಳ (ಪುಟ ೮೩, ೯೪) “ಸಂಭೂತಿ”, “ಅಸಂಭೂತಿ” ಎಂಬ ಪದಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕುರಿತು ಪೂರ್ವಕಾಲದಿಂದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಭೇದಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಈ ಅರ್ಥಭೇದಕ್ಕೆ ಆಯಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತರು (i) ಕರ್ಮ-ಜ್ಞಾನಗಳ ಮತ್ತು (ii) ಲೌಕಿಕ-ವೈರಾಗ್ಯಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕುರಿತು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಭಾವನಾಭೇದಗಳೇ ಕಾರಣ. ಆ ಎರಾಡು ಜೋಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೋಡಿಯ ಎರಡಂಶಗಳೂ ಅನ್ಯೋನ್ಯ ವಿರೋಧಿಗಳಲ್ಲ, ಸಹಕಾರಿಗಳು; (i) ಕರ್ಮವು ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೆಟ್ಟಲು, ಜ್ಞಾನವು ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಫಲ; ಹಾಗೆಯೇ (ii) ಲೌಕಿಕವು ವೈರಾಗ್ಯಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆ; ವೈರಾಗ್ಯವು ಲೌಕಿಕದ ಪುಷ್ಪಸೌರಭ. ಹೀಗೆ ಆ ಜೋಡಿಗಳ ಉಭಯಾಂಶಗಳೂ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಬೇರೆಬೇರೆಯಲ್ಲ, ಅವು ಕೂಡಿಕೊಂಡೇ ಇರುತ್ತವೆ-ಒಂದೇ ಕೋಲಿನ ಎರಡು ಕೊನೆಗಳಂತೆ. ಪ್ರವೃತ್ತಿ ನಿವೃತ್ತಿಗಳೆರಡೂ ಒಂದೇ ಧರ್ಮದ ಎರಡು ಪಕ್ಕಗಳು: ಹೀಗೆಂಬುದು ಈ ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ತಾತ್ಪರ್ಯವೆಂದು ನಾನು ನಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಲೋಕಸಂಪರ್ಕವು ಜೀವಕ್ಕೆ ಸಂಕಟ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ತಂದು ಜೀವವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಿ ಶೋಧನೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಸುಖಸಂತೋಷಗಳು ಕೂಡ ಜೀವದಲ್ಲಿಯ ಲೋಕಮೈತ್ರಿ, ಜೀವನೋತ್ಸಾಹ ಮೊದಲಾದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜನಪಡಿಸಿ ಸಂಸ್ಕಾರಕಾರಕಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಲೋಕಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಿಳಿತವಾಗುವುದು ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅವಶ್ಯವಾದ ಒಂದು ಮನಸ್ಸಂಸ್ಕಾರ. “ಅಸಂಭೂತಿ”, “ಅಸಂಭವ”, “ವಿನಾಶ”-ಈ ಮೂರು ಪದಗಳೂ ಸಮಾನಾರ್ಥಕಗಳಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ (ಮಂತ್ರ ೧೨-೧೪). ಆ ಅರ್ಥವು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ವಸ್ತು ಯಾವುದು? ಆ ವಸ್ತುವು “ಸಂಭೂತಿ”, “ಸಂಭವ”-ಎಂಬುದರಿಂದ ಸೂಚಿತವಾದ ವಸ್ತುವಿಗಿಂತ ಲಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯಾದದ್ದು; ಅದು ಜಗತ್ತು. ಅದರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಉಪನಿಷತ್ತು ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದೆ: (೧) ಆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಜನ ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; (೨) ಅದರಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಅಂಥಾ ವಸ್ತು ಯಾವುದು? ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿಲ್ಲದ್ದು, ವಾಸ್ತವವಾಗಿರದೆ ತೋರಿಕೆಯ ಮಟ್ಟಿಗಿರುವುದು. ನಾಶವಾಗತಕ್ಕದ್ದು; ಜನಕ್ಕೆ ಬೇಕೆನಿಸಿರುವುದು; ಕಿಂಚಿತ್ತು ಉಪಕಾರ ಮಾಡಲೂ ಬಲ್ಲದ್ದು-ಈ ಎಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿವೆ. ಜಗತ್ತು ಕೇವಲ ಶ್ರೇಷ್ಠವೇನೂ ಅಲ್ಲ: ಆದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ತುಚ್ಛವೂ ಅಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಆತ್ಮೋದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅದರಿಂದ ದೊರೆಯಬೇಕಾದ ಸಹಾಯವೂ ಒಂದಷ್ಟಿದೆ. ಜಗತ್ತು ಈಶ್ವರನದೆಂಬ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಾವು ಅದನ್ನು ಕಂಡರೆ ಆಗ ಅದು ನಮಗೆ ಬಂಧನವಾಗಿರುವುದು ಹೋಗಿ ತಾರಕವಾದೀತು-ಎಂಬಿದು ಈಶಾವಾಸ್ಯದ ಉಪದೇಶ.
ಈ ಲೇಖನಗಳು ಆಯಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲ; ಯೋಗ್ಯತಾ ನಿರ್ಣಯವೂ ಅಲ್ಲ. ಆಯಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಗ್ರಹಿಸಲಾದಷ್ಟನ್ನು, ಅದರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ನೆನೆಪು ಉಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಷ್ಟನನ್ನು, ಲಿಖಿತ ಮಾಡುವುದಷ್ಟೇ ನನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನ. ನನಗೆ ತೋರಿದ್ದೇ ಪೂರ್ಣವಲ್ಲ ; ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೇ ತೀರ್ಮಾನವಲ್ಲ. ಬೇರೆ ಅನುಭವಗಳೂ ಬೇರೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳೂ ನಾಲ್ಕಾರಿದ್ದಾವು, ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ಹತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯೂ ಒಂದು. ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮಾದಗಳಿಗೆ ಚರಿತ್ರೆಯ ಅಪರಿಚಯವೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರವವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಚರಿತ್ರೆಯೆಂದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ. ಆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿತು. ಹಿಂದಿನವರು ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸಿದರು, ಅವರ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಮನೋಗತವೇನು, ಆ ನಡವಳಿಕೆ ವ್ಯರ್ಥವಾದದ್ದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳೇನು - ಇಂಥ ಅನುಭವ ಪರೀಕ್ಷೆಯೇ ಚರಿತ್ರೆ. ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಒಳಹೊಕ್ಕು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದರೆ ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪೇನು ಎಂದು ನಮಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಈಗ ನಾವು ಅಂಥ ತಪ್ಪನ್ನು ಮಾಡದಿರಲು ಯಾವ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅವಶ್ಯ, ನಾವು ಯಾವ ಹೊಸ ನೀತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದರೆ ಹಳೆಯ ಅಪಾಯ ನಮಗೆ ತಪ್ಪೀತು ? - ಈ ವಿಧವಾದ ಜಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಬೋಧನೆ ನಮಗೆ ಚರಿತ್ರೆಯ ವಿಮರ್ಶನೆಯಿಂದ ಆಗಬಹುದಾದ ಉಪಕಾರ.
“ನನ್ನ ಜ್ಞಾಪಕ ಚಿತ್ರಶಾಲೆ” ಯ ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಇದು, ಇಂದಿನ ದೇಶಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಮಿಕ್ಕ ಸಂಪುಟಗಳಿಗಿಂತ ಕೊಂಚ ಹೆಚ್ಚು ತುರ್ತಿನದೆಂದು ನನಗನ್ನಿಸಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ವಿಷಯವು ರಾಜಕೀಯ. ನಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯವು ಹದಕ್ಕೆ ಬಂದಲ್ಲದೆ ನಮ್ಮ ದೇಶ ಜೀವನದ ಯಾವ ಅಂಶವೂ ಹದಕ್ಕೆ ಬರಲಾರದೆಂದು ನನ್ನ ನಂಬಿಕೆ. ನಮಗೆ ತಕ್ಕ ರಾಜ್ಯಕ್ರಮವೆಂಥಾದ್ದೆಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಇನ್ನೂ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ವಿಚಾರ ಮಾಡಲಿಚ್ಛಿಸುವವರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಬಹುದಾದ ಸಾಮಗ್ರಿ ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಒಂದಷ್ಟು ಇದ್ದೀತು. ಈ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ದಿವಾನ್ ರಂಗಾಚಾರ್ಯರಿಂದ ನ್ಯಾಪತಿ ಮಾಧವರಾಯರವರೆಗೆ ಮೈಸೂರಿನ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತವನ್ನು ನಡಸಿದ ದಿವಾನರುಗಳ ಗುಣಶೀಲಗಳ, ಆಡಳಿತ ನೀತಿಗಳ ಚಿತ್ರಣವಿದೆ. ಅವರ ಆಡಳಿತದ ಗುರಿಯೇನಾಗಿತ್ತು, ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೆಗಳು ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಇದ್ದರೆ, ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿ ಏನಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವೇಚಿಸುವ, ಜನಮನವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಪೀಠಿಕಾ ಉಪಸಂಹಾರ ರೂಪವಾದ ಪ್ರಬಂಧಗಳೂ ಇವೆ.
ಗಾಯನನಿಪುಣರೂ ನಾಟ್ಯನಿಪುಣರೂ ಬೆಲೆಕೊಡಬಹುದಾದ ಸಂಗತಿ ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲೇನೂ ಇರಲಾರದು. ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ, ಅಭ್ಯಾಸಬಲವಿಲ್ಲದೆ, ಬರಿಯ ಖುಷಿಗಾಗಿ ಸಂಗೀತ ಕೇಳಿ ನಾಟ್ಯ ನೋಡಿದ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನಂಥ ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗಾಗಿ ತನ್ನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಗುರುತುಹಾಕಿಟ್ಟ ಪುಸ್ತಕ ಇದು. ನಾನು ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಮನೆಯ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಯಕರ ಮತ್ತು ನರ್ತಕರ ಮನೆಗಳಿದ್ದವು. ಅಂಥ ಸಹವಾಸ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದ ನನಗೆ ದೊರೆತಿದ್ದದ್ದರಿಂದ ಕೊಂಚ ಕಲಾಭಿರುಚಿಯುಂಟಾಗಿರಬಹುದು. ಆಮೇಲೆ ಅದು ಬೆಳೆಯಲು ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು. ನನ್ನ ತೀರ್ಥರೂಪ ಮಾವಂದಿರಾದ ದಿವಂಗತ ಬಿ. ಎಸ್. ರಾಮಯ್ಯನವರು ಸಂಗೀತಪ್ರೇಮಿಗಳು. ಸಂಗೀತಗಾರನ ಜಾರುಗಳೂ ಕೊಂಕುಗಳೂ ಹೇಗೋ ಕಲಾಕರ್ತನ ಮರ್ಮಗಳೂ ಸ್ವಾರಸ್ಯಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ಲೇಖನಾತೀತಾಗಳು-ಹಾಗೆ ಅನುಭವದಿಂದಲೇ ತಿಳಿಯಲಾಗತಕ್ಕವು. ಆ ಅನುಭವವು ನೀರಿನ ಆವಿಯಂತೆ; ಗೊತ್ತಾದ ಮೈಕಟ್ಟಲ್ಲದವು. ಕಲಾಜೀವಿಯ ಸಿದ್ಧಿಯೇ ಹೀಗೆ ಅವಿಲೇಖ್ಯವೆಂದಮೇಲೆ, ಅವನ ಜೀವಿತಚರಿತ್ರೆಯೆಂಬುದೆಂಥದು? ಕವಿ, ಶಾಸ್ತ್ರವಿದ್ವಾಂಸ, ಗಾಯಕ, ನರ್ತಕಿ-ಇಂಥವರ ಜೀವನ ಅಂತರಂಗದ್ದು, ಬಹಿರಂಗದ್ದಲ್ಲ. ರಾಜಕೀಯಸ್ಥನ ಜೀವನವೂ ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಜೀವನವೂ ಬಹಿರಂಗದ್ದು. ಅವರಿಗೆ ಗಿರಾಕಿ ಬೇಕು. ಆದದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಹೊರಗಣ ಜನದೊಡನೆ ಹೆಣಗಾಡಬೇಕು: ಹಾರಬೇಕು, ಹೀಗೆ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ತಮ್ಮೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಈ ಕಾರ್ಯಾವಸರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾಡುವ ಸಾಹಸಗಳೂ ಉಪಾಯಗಳೂ ಅನುಸಂಧಾನಗಳೂ ವರ್ಣನೆಗೆ ವಿಷಯಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ರಾಜಕೀಯಸ್ಥನ ಭಾಷಣಘೋಷಣಗಳು ಗ್ರಂಥವಸ್ತುವಾಗುತ್ತವೆ. ಗಾಯಕನ ಗಾನವಿಲಾಸಗಳನ್ನು ಹಾಗೆ ಬರೆದು ಅಚ್ಚಿಡಲಾದೀತೆ? ಕಲೋಪಾಸಿಯೂ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪಾಠಕನೂ ಬದುಕುವುದು ಅವರವರ ಒಳಗೆ-ಅವರವರ ಮನಸ್ಸು ಬುದ್ಧಿಗಳ ಒಳಗಡೆ. ಹೊರಗಡೆಗೆ ಅವರು ಎಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯರಂತೆ ಇರುತ್ತಾರೆ-ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ. ದೇಹಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಲೆಗಾರನ ವಿಶೇಷವೇನೂ ಇಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿ ಅವನೂ ಪ್ರಕೃತಿಗೊಳಪಟ್ಟವನೇ; ಅವನ ವಿಶೇಷವೇನಿದ್ದರೂ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ. ಆದದ್ದರಿಂದ ಕವಿ ಗಾಯಕ ನರ್ತಕ ಶಿಲ್ಪಿ ಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಕುರಿತ ಜೀವಿತಚರಿತ್ರೆಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಔಪಚಾರಿಕ ಕೃತಿಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ; ವಾಸ್ತವಿಕವಲ್ಲ. ಅವು ರಾಜಕೀಯಸ್ಥನ ಜೀವಿತಚರಿತ್ರೆಗೆ ಸಮನಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾರವು. ಗಾಯಕನ ಜೀವಿತಚರಿತ್ರೆ ನಾಮಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಜೀವಿತಚರಿತ್ರೆ.
ಸೌಂದರ್ಯ ತ್ರಿಕೂಟ, ಸಹಿತತೆಯಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಹಿತೆ, ರಸ, ರಸ ಭ್ರಾಂತಿ, ಕಾವ್ಯದ ಕೆಲಸ, ಷೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು, ಕಾವ್ಯವು ಸ್ವಭಾವೋಲ್ಲಾಸ ಈ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಡಿ. ವಿ. ಜಿ.ಯವರು ಕಾವ್ಯದ ಸ್ವಭಾವ ರಸಾನುಭವಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ವಿವೇಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂಗ್ರಹದ ಒಂದು ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಕಾವ್ಯರಸಾನುಭೂತಿಗೆ ಉದಾಹರಣಪೂರ್ವಕವಾಗಿರುವ ‘ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು’ ಎಂಬ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಪ್ರಬಂಧ. ಈ ಪ್ರಬಂಧ ಲೇಖಕರು ಗೀತೋಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಭೂಮಿಕೆಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹ. ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ‘ಸಾಹಿತ್ಯ ಶಕ್ತಿ’, ‘ಜೀವನ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ’ ಈ ಚಿರನೂತನ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಗ್ರಂಥವಾಗುತ್ತದೆಯೆಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
ಈ ಪುಸ್ತಕವು ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯ ಎರಡನೆಯ ಭಾಗ: ಮೊದಲನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆ ಮಹನೀಯರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವೃತ್ತಾಂತ; ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಬಂಧ ರೂಪವಾದದ್ದು ಇದು,-ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಾದ ಆರು ಮಂದಿ ಮಹನೀಯರನ್ನು ಕುರಿತದ್ದು. ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯ ಯೋಚನೆ ಈ ಲೇಖಕನ ತಲೆಗೆ ಹತ್ತಿ ೨೦ ವರ್ಷಗಳ ಮೇಲೆ ಆಗಿದೆ. ಅವನು ಸಾಧಿಸಿರುವ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಇನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪವಾಗಿಯೇ ಇದೆ. ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡುವಾಗ ಅವನಲ್ಲಿ ತಿಳಿವಳಿಕೆಗಿಂತ ಉತ್ಸಾಹ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ನಡೆದ ಬಳಿಕ ಕೆಲಸದ ಕಷ್ಟಗಳು ಎಷ್ಟು ತೆರದವು, ಎಷ್ಟು ತೊಡಕಾದವು, ಎಂಬುದು ಅವನಿಗೆ ವಿಶದವಾಗಿ ಕಾಣಬರುವುದಾಯಿತು. ಈಗ ಕೆಲಸವಿಷ್ಟುಮಟ್ಟಿಗಾದರೂ ಸಾಗಿದೆಯಲ್ಲಾ ಎಂಬ ಸಮಾಧಾನಕ್ಕಿಂತ, ಇಂಥಾ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಪಾಂಡಿತ್ಯವೂ ಕಾಲಾವಕಾಶವೂ ತನಗೆ ಇಲ್ಲದೆ ಹೋಗಿರುವುವಲ್ಲಾ ಎಂಬ ಕೊರತೆಯೇ ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಹಸ್ತಲಿಪಿಯ ಮೂಲ ಪ್ರತಿ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮೈಸೂರು ಸರಕಾರದ ವಿದ್ಯಾಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಟ್ಟಿರುವ “ದೇವರಾಜ ಬಹದ್ದೂರ್‍ ಧರ್ಮದತ್ತಿ”ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಭಾವನಾ ಸಮಿತಿಯ ಪರಾಮರ್ಶೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿ, ಪ್ರಥಮ ಪಾರಿತೋಷಿಕವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಪೂರ್ವಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಮೊದಮೊದಲು ಶ್ರಮಿಸುವವರಿಗೆ ಇಂಥಾ ಅನುಭವವು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಮೂಲವಸ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿ ಅವರ ಕೈಗೆ ಶುದ್ಧವಾಗಿ, ಸಿದ್ಧವಾಗಿ, ದೊರೆಯುವುದಾಗಿಲ್ಲ. ಆ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಅವರು ಹುಡುಕಿ ತೆಗೆದು, ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಶೋಧಿಸಿ, ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಆಧಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವರಿಗೆ ಎಷ್ಟೋ ಅಡ್ಡದಾರಿಗಳೂ ಸೀಳುದಾರಿಗಳೂ ಸಿಕ್ಕುತ್ತವೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ಕಾಣಬರುವ ನಿದರ್ಶನಗಳು ಹೊಸ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ತರುವಂತೆಯೇ ಹೊಸ ಸಂಶಯಗಳನ್ನೂ ತರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ವಿಚಾರ ನಡಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಕವಲು ಕವಲಾಗಿ ಒಡೆಯುವ ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಕ್ಕು ಹೋಗಿ, ಮರಳಿ ದೊಡ್ಡ ದಾರಿಗೆ ಬಂದು ಸೇರುವ ವೇಳೆಗೆ ವಿಷಯದ ಕ್ಷೇತ್ರವು ನಾಲ್ಕರಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಒಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಆರಂಭಿಸಿದ ಗ್ರಂಥವು ನಾಲ್ಕಾರು ಪ್ರಕರಣಗಳಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಚಾರದ ಸ್ವಭಾವವಿಂಥದೆಂದು ಹೇಳುವುದರಲ್ಲಿಯೇ ವಾಚಕ ಮಹಾಶಯರಿಗೆ ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಬಿನ್ನಹವು ಅಡಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವ ಕಾಲ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಸಂದರ್ಭ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಮಾತೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಅವು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ “ಸ್ಯಾತ್‍” (ಬಹುದು) ರೀತಿಯವು. ಇನ್ನೂ ಮುಂದಿನ ಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ಅವು ಮಾರ್ಪಡಲಾರವೆಂದು ಈಗ ಹೇಳಲಾಗದು. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಅವು ಸಿದ್ಧಾಂತ.
ಮನಸ್ಸು ತಾನೇ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯ ‘ಋತ’. ಆಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಇತರರ ಹೇಳಿಕೆ ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮರ್ಥನ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಸತ್ಯ. ಎಂದರೇನಾಯಿತು? ಋತವೂ ಸತ್ಯವೂ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದರೆ ನಂಬಿಕೆ ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು. ನಡವಳಿಕೆ ನಿಶ್ಚಿತವಾಯಿತು. ಋತವೆಂದರೆ ನೈಜಪ್ರವೃತ್ತಿ, ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ನಡವಳಿಕೆ, ಸ್ವಭಾವಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿ. ‘ಋ’ ಎಂಬುದು ಗತಿ ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ; ಗತಿ ಎಂದರೆ ಚಲನೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ದಿನದಿನವೂ ಹೊಸ ಹೊಸ ಸಂದರ್ಭಗಳೂ ಹೊಸ ಹೊಸ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳೂ ಬರುತ್ತಿರುವವಷ್ಟೆ. ಅವು ಹೊಸ ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂಥ ಒಂದು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಸಂದರ್ಭವೆದ್ದಾಗ ಮನುಷ್ಯನು ಮೊದಲು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಒಳಗಡೆ ತಾನಾಗಿ ಹೇಗೆ ಉತ್ತರ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ? ಇತರರ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಅನ್ಯಪ್ರಭಾವವಿಲ್ಲದೆ, ತಾನೂ ಯೋಚನೆ ಮಾಡದೆ, ತರ್ಕಿಸದೆ, ತಕ್ಷಣ ಏನು ಜವಾಬು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ? ಈ ಮೂಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೇ ಅವನ ‘ಋತ’. ಹೀಗೆ ಅವನು ತಾನಾಗಿ ತನಗೆ ಕೊಟ್ಟುಕೊಂಡ ಉತ್ತರವನ್ನು ಆ ಬಳಿಕ ಇತರರು ತನಗೆ ಕೊಟ್ಟ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಸಲಹೆಗಳೊಡನೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿ, ತನ್ನ ಹೊರಗಿನ, ಅನ್ಯರು ಹೇಳುವ ವರದಿಗೂ ತನ್ನೊಳಗಿನ ಋತಕ್ಕೂ ಹೊಂದಾವಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಯಾರು ಮಾಡುವ ನಿಶ್ಚಯವೇ ‘ಸತ್ಯ’. ಸತ್ಯವು ನಮ್ಮ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಜ್ಞಾನ ಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮಾಂಶ. ಋತ ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಆದಿ. ಋತದ ವಾಗ್ರೂಪ ಸತ್ಯ; ಸತ್ಯದ ಕ್ರಿಯಾರೂಪ ಧರ್ಮ.
ಹಿಂದೂಜನರ ದೇಶಾಭಿಮಾನ ಧರ್ಮಾಭಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯವಾಗಿರುವ ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾರಣ್ಯವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೂಡಿದ ಮಟ್ಟಿಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಯಾಥಾರ್ಥ್ಯ ಪರಿಶೀಲನೆಯಿಂದ ಬರೆಯಬೇಕೆಂದು ನಾನು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳಾದವು. ಆಗಿನಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾದಂತೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಶೋಧಿಸಿ, ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳು ಈ ಸಣ್ಣ ಉಪನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿವೆ. ಹೇಳಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಇವೆ. ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯರ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು, ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನ–ಎಂದರೆ ವಿದ್ಯಾತೀರ್ಥ, ಶಂಕರಾನಂದ, ಭಾರತೀತೀರ್ಥ, ಸಾಯಣ, ಭೋಗನಾಥ, ವೇದಾಂತದೇಶಿಕ, ಅಕ್ಷೋಭ್ಯತೀರ್ಥ, ಮಾದರಸ–ಈ ಮಹನೀಯರುಗಳ ವೃತ್ತಾಂತಗಳು, ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯ ವಿಷಯಕವಾದ ಕಥೆಗಳು, ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯರು ಬರೆದ ಅಥವಾ ಬರೆಯಿಸಿದ ಗ್ರಂಥಸಮುದಾಯ–ಈ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಬರೆದು ಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವೆನು. ಮಹಾಜನರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ದೊರೆತರೆ ಕ್ಷಿಪ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಅವು ಪ್ರಕಟವಾಗಬಹುದು. ಉಪನ್ಯಾಸದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತತ್ತ್ವಗಳು ಕೆಲವುಂಟು. ಅವುಗಳನ್ನು ಕಾವ್ಯದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜನರ ಊಹಾಶಕ್ತಿಗೆ ಗೋಚರಪಡಿಸಬಹುದು. ಈ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ, ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯರ ಕಾರ್ಯರೀತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಒಂದು “ನಾಟಕ” ಅಥವಾ ದೃಶ್ಯಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಬರೆಸಿರುವೆನು. ಈ ಉಪನ್ಯಾಸವನ್ನು ಓದುವ ಮಹಾಶಯರು ಇದರ ಪರಿಶಿಷ್ಟಭಾಗವಾದ ಆ “ನಾಟಕ”ವನ್ನೂ ನೋಡಬೇಕೆಂದು ಬೇಡುತ್ತೇನೆ.
ನನ್ನ ಹುಟ್ಟೂರು ಮುಳಬಾಗಿಲು. ಅಲ್ಲಿಯ ಶ್ರೀಮದಾಂಜನೇಯಸ್ವಾಮಿ ಸನ್ನಿಧಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದದ್ದು. ವರ್ಷದ ೩೬೦ ದಿನವೂ ಆ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಕೇತಕೀ ಪುಷ್ಪ (ತಾಳೆಯ) ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರ ನಿರ್ಮಾಲ್ಯದ ತಾಳೆ ರೇಕನ್ನು ಪ್ರಸಾದವೆಂದು ರೋಗಾಧಿ ಪೀಡಿತರ ತಲೆದಿಂಬಿನ ಕೆಳಗಿಡುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಅದು ರಕ್ಷೆಯೆಂದು ನಂಬಿಕೆ. ಇಂಥಾದ್ದು ಕೇತಕೀ (ಕೇದಗೆ=ತಾಳೆ). ನನಗೆ ಓದಲಿಕ್ಕೂ ಯೋಚಿಸಲಿಕ್ಕೂ ಕೊಂಚ-ಕೊಂಚವಾಗಿಯಾದರೂ ಬಿಡುವು ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲವೊಂದಿತ್ತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಭಾವನೆಗಳು ಬರುತ್ತಿದ್ದದ್ದೂ ಉಂಟು. ಅವು ಬಂದಾಗ ಅವು ಹಾರಿ ಹೋಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಅವುಗಳನ್ನು ಆಗ ತೋಚಿದ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ, ಆಗ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ಚೀಟಿಗಳಲ್ಲಿ, ಗುರುತುಹಾಕುತ್ತಿದ್ದದ್ದುಂಟು. ಅಂಥ ಚೀಟಿಗಳು ಈ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿವೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ.
‘ದಿವಾನ್ ರಂಗಾಚಾರ್ಲು’ ತಕ್ಕಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ, ಹಳೆಯ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದ ಹಿರಿಯರೊಬ್ಬರನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರ ಬದುಕಿನ ಕೆಲವಾರು ಘಟನೆಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿವೆ. ೧೯೧೧ರಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳೇ ಇಲ್ಲವೆನ್ನುವಂಥ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಇದನ್ನು ಬರೆದು ಉಪಕಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ರಂಗಚಾರ್ಲು ಜೀವನದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಕೂಲಂಕುಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸದಿದ್ದರೂ, ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ದಿವಾನರ ಪರಿಚಯ ಆಗುತ್ತದೆ. ರಂಗಾಚಾರ್ಲು ಅವರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ, ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಆಕಾಂಕ್ಷೆ, ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಚಿಂತನೆ, ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಅನುಷ್ಟಾನಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇದೊಂದು ವಾಸ್ತವಿಕ ಚಿತ್ರಣ.
“ನಿವೇದನ” ಪುಸ್ತಕವು ಮೊದಲ ಸಾರಿ ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು ೧೯೨೪ನೆಯ ಇಸ್ವಿ ಏಪ್ರಿಲ್‍ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್‍ ಕಾಲೇಜಿನ ಕರ್ಣಾಟಕ ಸಂಘದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ. “ತನ್ನ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ನಿರ್ಮಿತಗಳಾಗಿಯೂ ಮನುಷ್ಯ ನಿರ್ಮಿತಗಳಾಗಿಯೂ ಖ್ಯಾತಿಗೊಂಡಿರುವ ದೃಶ್ಯ ವಿಶೇಷಗಳನ್ನು ಲೇಖಕನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ನೋಡಿದಾಗ ತನಗಾದ ಅನುಭವವು ಮರಳಿ ಆಗಾಗ ತನ್ನ ನೆನಪಿಗೆ ದೊರೆಯಲಾಗುವಂತೆ ಅದನ್ನು ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವೇ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪದ್ಯಗಳು”. … “ಬೇಲೂರಿನ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಕೀಟ್ಸ್‍ (Keats) ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ ಕವಿಯ Ode on a Grecian Urn ಎಂಬ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ಜ್ಞಾಪಕಕ್ಕೆ ತಂದವು. ಇಲ್ಲಿಯ ಒಂದೆರಡು ಪಂಕ್ತಿಗಳು ಆ ಮಹಾಕವಿಯ ಪ್ರಸಾದವಾಗಿವೆ”. ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಇಂದಿನ ಪುನರ್ಮುದ್ರಣಯೋಗ ಬಂದಿರುವುದು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕೃಪೆಯಿಂದ. ಆ ವಿದ್ಯಾಪೀಠದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಇದನ್ನು ೧೯೫೮ರ ಇಂಟರ್‍ಈಡಿಯೆಟ್‍ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಪಠ್ಯಗ್ರಂಥವನ್ನಾಗಿರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಉಪಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಲೇಖಕನ ಹೃದಯದಿಂದ ವಂದನೆ.
©2020 GoogleSite Terms of ServicePrivacyDevelopersArtistsAbout Google|Location: United StatesLanguage: English (United States)
By purchasing this item, you are transacting with Google Payments and agreeing to the Google Payments Terms of Service and Privacy Notice.